Het arrest van Karlsruhe, opmaat naar een Europese Politieke Unie?


Eurosceptici waren opgetogen met het arrest van het Duitse Constitutionele Hof in Karlsruhe dat bepaalde dat de ECB zijn mandaat had geschonden met het opkoopprogramma na de financiële crisis van 2008.

Geert Wilders schreef al: ‘Landen kunnen de uitspraken van het Europese Hof van Justitie vanaf nu massaal negeren.’

Dat is evenwel wel een beetje kort door de bocht en het tegenovergestelde lijkt eerder waar te zijn.

Het is voor een goed begrip van het arrest goed te weten wat de functie van het Duitse Constitutionele Hof is. Die is de grondrechten van de Duitse burger te beschermen, zoals die zijn vastgesteld in de Duitse grondwet. Beschermen tegen onzorgvuldig handelen van de verschillende overheden. En volgens de Duitse rechters hoort de Europese overheid daar ook bij zolang die grondrechten niet op Europees niveau zijn vastgelegd en de Europese Unie geen federale staat is.

Voor de Eurosceptici ‘Gefundeness Fressen’ nu het Hof oordeelde dat de EU de grondrechten schond.

Het lijkt mij verstandig dat de Eurocritici het arrest nog eens goed lezen, ik geef toe, het is een taaie tekst, dat kun je Duitse juristen wel toe vertrouwen.

Maar de essentie is wel dat de Duitse rechters stellen dat de burger zijn mandaat aan de politieke vertegenwoordigers geeft om de samenleving te ordenen en te sturen. Dat mandaat geven is een grondrecht, want de essentie van de democratie.

Het primaat van de politiek is dus primordiaal. Natuurlijk kan de politiek zaken toevertrouwen aan bepaalde organisaties, maar die mogen dan alleen maar opereren binnen de grenzen van dat specifieke mandaat, want dat is politiek goedgekeurd.

Het arrest over de ECB zegt eigenlijk niet meer dan dat de ECB nu binnen een bepaalde tijd moet duidelijk maken dat het binnen dat specifieke mandaat gebleven is.

Mocht de ECB daar niet in slagen, dan dient Duitsland zijn medewerking aan de uitwerking van de ECB-maatregelen te staken, aldus het Hof.

En nu komt het zwakke punt van het arrest om de hoek. Juridisch lijkt het redelijk waterdicht, maar politiek lijkt het een Pyrrhus overwinning, de politiek bleek niet in staat de Euro te redden, de ECB deed het wel, dus welke kniesoor zeurt daarover? 

Een bom onder de Europese Unie? Ja en nee.

Ja omdat het duidelijk maakt dat het model van de ‘spill over’, het leggen van verantwoordelijkheden bij de EU las de omstandigheden daartoe dwingen, de juridische grenzen heeft bereikt. 

En nee, omdat het arrest heel gemakkelijk is te omzeilen. Dat heeft Angela Merkel al meteen duidelijk gemaakt bij de presentatie van het Corona noodplan van 500 miljard euro. Dat plan wordt niet door de ECB gelanceerd, maar door de politiek. En daarmee wordt het plan ‘Karlsruhe proof’.

Dat begrip zullen we in de toekomst in Europa nog vaak tegenkomen. Niet bureaucraten, maar politici, in een-tweetjes op nationaal en Europees niveau, zullen de besluiten nemen.

Angela Merkel neemt nu de politieke verantwoordelijkheid die zij en haar collegae in 2008 met de financiële crisis nog niet durfden te nemen. Karlsruhe dwingt haar dat nu wel te doen.

Want de noodzaak om besluiten op Europees niveau te nemen zal blijven, zeker nu de geglobaliseerde wereld zich lijkt te clusteren rond een viertal kernen.

En zo brengt het arrest van Karlsruhe, o ironie, de Europese Politieke Unie alleen maar dichterbij. 

Mededeling van de Rijksoverheid voor de Nederlandse oudjes


Mededeling van de Rijksoverheid

Geachte Mevrouw, Mijnheer,

U bent net 85 jaar geworden of zult dit in de nabije toekomst worden. Dit is een belangrijke mijlpaal, ook voor de overheid.

In 2018 was de levensverwachting bij geboorte 80,2 jaar voor mannen en 83,3 jaar voor vrouwen. De resterende levensverwachting op 65-jarige leeftijd was 19,0 jaar voor mannen en 21,5 voor vrouwen. Een 65-jarige man wordt naar verwachting dus 84,0 jaar en een 65-jarige vrouw 86,5 jaar.

Op deze cijfers baseert de overheid haar planning en beleid. U komt nu in een leeftijd waar de overheid geen rekening mee kan houden en de overheid heeft dan ook speciaal beleid voor de bevolkingsgroep van de 85-plussers ontwikkeld. Dit beleid is gebaseerd op het advies van deskundigen, het is belangrijk dat we het kompas van wetenschappelijke kennis en betrouwbare feiten blijven varen.

Een speciale staatscommissie heeft het probleem van de 85 plussers onderzocht en op grond van de conclusies heeft de overheid beleid ontwikkeld uitgaande van haar verantwoordelijkheid schaarse-met name medische-middelen optimaal te verdelen.

Dit heeft voor u de volgende concrete gevolgen.

  1. Mocht u in het ziekenhuis komen, dan heeft u geen recht meer op een behandeling op intensieve zorgen. Uw overlevingskans is gemiddeld 10%, dat weegt niet op tegen de 90% waarvan de kosten verloren zijn. Aangezien u nog maar een paar jaar te leven heeft worden er geen onnodige kosten meer gemaakt.
  2. Wanneer u onverhoopt ziek wordt dan is daar een protocol voor opgesteld. Aan de hand van een door deskundigen opgestelde vragenlijst wordt bepaald of uw leven nog zin heeft. Bij een score onder de 70% wordt u door verwezen naar palliatieve zorg.
  3. Indien u lijdt aan meerdere aandoeningen voortkomend uit een ongezonde levensstijl, obesitas, roken, weinig sport en ongezond eten of verzet tegen de klimaatmaatregelen van het kabinet, dan gaat uw eigen risico voor de ziektekostenverzekering met 100% omhoog.

Wij hebben het voorstaande in Nederland op democratische wijze samen zo besloten. De vergrijzing slaat nu eenmaal ongemeen hard toe en we rekenen op uw begrip dat op grond van informatie van democratisch aangewezen kennisinstituten de overheid zijn verantwoordelijkheid neemt.

Wij rekenen op uw loyale medewerking.

De terugkeer van IS vrouwen zonder berechting is bedreigend


Enige duizenden IS vrouwen, al dan niet met kinderen, zitten in veelal Koerdische kampen in Syrië en de Europese landen kampen met de vraag wat ze met hun burgers daar moeten.

Bondgenoten Turkije en Amerika vragen om ze terug te nemen. Turkije wil ervan af en de Verenigde Staten hebben zelf toch weinig onderdanen die terug zullen keren.

Het argument van de Europese landen is veelal dat de misdaden in het IS Kalifaat zijn gedaan, en dus daar ook moeten worden berecht. Daar is immers de bewijslast voorhanden en in Nederland en andere EU-lidstaten niet. 

Dat lijkt wel een argument, maar het vertrekken in vreemde krijgsdienst of het lidmaatschap van een terroristische organisatie is op zichzelf voldoende om te worden berecht, nog los van de daadwerkelijk gepleegde terroristische of misdadige acties.

De indruk valt moeilijk te vermijden dat vele EU-landen hopen dat het Irakese en andere rechtssystemen een deel van het probleem ’oplossen’ dan wel dat de vrouwen met hun kinderen permanent in een soort Gaza strook achtige vluchtelingen kampen blijven bivakkeren.

En ja, wat hebben die vrouwen eigenlijk gedaan, het zijn hun mannen geweest die de wreedheden hebben gedaan, is hun argument. Zij wisten veelal van niks, en vinden het ook allemaal heel jammer, een variant op het welbekende thema ‘Wir haben es nicht gewusst’, en vinden dat ze een tweede kans moeten hebben.

En ja, vrouwen die zijn toch niet agressief, dat zijn toch vooral mannen tussen de 25en 35 jaar?

Dat klopt, maar de wetenschap heeft er wel meer over te zeggen. Het klopt dat als het op echte gevechtsacties aankomt, dit veelal een mannenzaak is, hoewel veel legers grote ondersteunende diensten kennen waar veel vrouwen werken. 

De oorsprong lijkt te liggen in het verre verleden, als de vrouwen in de grot zaten met de kroost, was het van belang dat ze de mannen ervan konden overtuigen hen te verdedigen. En vrouwen blijken-sociaal onderlegd als ze zijn-inderdaad goed in staat de mannen voor hen te laten vechten. Het is een oude wijsheid, vrouwen houden niet van vechten maar wel van mannen die vechten.

Zodra agressie een kwestie van politieke keuzes wordt blijken de sekse verschillen opvallend kleiner te worden.

Sinds die grot is er natuurlijk wel een ontwikkeling geweest. Het vrouwelijke aspect, zo stelt de Canadese psycholoog en multiwetenschapper Steven Pinker, is wel degelijk een vredelievende kracht, maar dan vooral in de zin of een maatschappij meer masculien dan feminien is. Masculiene samenlevingen, waarbij de masculiniteit ook door vrouwen wordt gedragen zoals in het geval van de vrouwen in de grot, zijn meer oorlogszuchtig dan meer feminiene samenlevingen.

We weten dat de IS cultuur een masculiene cultuur is, waarbinnen dominantie, eer en eerwraak een belangrijke rol spelen. Dat cultuurmodel is door de IS vrouwen actief ondersteund en uitgedragen. De hedendaagse liberale samenleving is op andere waarden gebaseerd. Terugkeer zonder berechting betekent dat we vijanden van deze samenleving binnenhalen. Vandaar dat die rol van ‘Wir haben es gewusst!’ moet worden bekeken bij de berechting van de IS vrouwen, naar analogie met de denazificatie na WOII, we hebben immers de dragers van de nazi-ideologie ook niet zomaar in onze maatschappij toegelaten met het argument ‘Iedereen verdient een tweede kans!

De bevrijding van de Gouden Eeuw


De Gouden Eeuw is dan toch nog onverwacht overleden. Hadden historici het wel al een beetje zien aankomen, politiek Den Haag was verbijsterd. Mark Rutte, de politicus, stelde niet te begrijpen waarom we nu een eeuw die we enkele honderden jaren Gouden Eeuw noemen nu niet meer zo zouden mogen noemen.

Mark Rutte, de historicus, die hij ook is,  had beter kunnen weten. Het begrip Gouden Eeuw is namelijk vooral een politiek concept, niet uit de periode zelf van grofweg 1572 tot 1672-1700, maar uit de 19de eeuw.

Napoleon had de oude Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden omgevormd tot een centrale eenheidstaat met een Koning, zijn broer Lodewijk, aan het hoofd. Geen regent meer te bekennen. Willem I nam het cadeautje van Napoleon na diens Waterloo maar al te graag in ontvangst, de Oranjes hadden 300 jaar geprobeerd wat de Fransman in 1806 gelukt was, Holland een centraal geleide monarchie. 

Met die 300 jaar ervaring in het achterhoofd was Willem vastbesloten het gewestelijk particularisme geen kans te geven, de centralisatie van Nederland als Holland werd strak ter hand genomen, extra gestimuleerd door het frustrerende verlies van België. 

Op de golven van nationalisme, romantiek, industrialisatie en mondialisering van de handel moest de nieuwe eenheidstaat een geschiedenis krijgen die bij het land paste.

Het verleden bleek rijk genoeg, met een beetje selectief winkelen werd een geschiedenis gefabuleerd die paste bij de ambities van Willem, een heuse Gouden Eeuw, als toekomstperspectief wel te verstaan. De nodige helden waren al gauw gevonden, Jan Pieterszn Coen stichter van Batavia, Rembrandt de colorist van de regenten, Michiel de Ruyter heerser der zeeën, maar toch vooral het vehikel van rijkdom en expansie, de Verenigde Oost-Indische Compagnie, de VOC. Dat de Gouden Eeuw vooral was gestoeld op de intellectuele en financiële bijdrage van Belgische immigranten, dat Brabant en Limburg in essentie koloniën waren geweest, was natuurlijk een stukje historische waarheid die niet paste in het nieuwe Hollands nationalistische zelfbeeld zo net na het verlies van België!

Die VOC was een handelsonderneming in het positieve Nederlandse eigenbeeld. Niet de geprivatiseerde koloniale macht die het feitelijk was. Dat positieve eigenbeeld was een essentieel onderdeel van de drie-eenheid ‘God, Vaderland en Oranje’. 

En zo werd de Geschiedenis onderdeel van de nationale macht. En daar mocht niet aan worden getwijfeld.

Nu is twijfel een kernbegrip in de wetenschap, ook de historische.

Historici hadden dus wel wat vragen, over bijvoorbeeld de moordpartij van onze held Coen op de Banda eilanden-15.000 doden-om het monopolie op de nootmuskaatproductie te krijgen. En waarom kapten de Indiërs vrijwillig hun eigen peperbomen als de Hollanders in de buurt kwamen? Omdat ze graag met die Hollanders handel wilden drijven? Nee dus.

Aan de methodes die de VOC gebruikte om handel te drijven kunnen de Colombiaanse cocaïnekartels nog een puntje zuigen.

Het geniale van de VOC was-tip voor de Colombianen- dat het de bovenwereld was die de onderwereld veroverde, wel zo efficiënt en helemaal legaal!

Historici waren hier natuurlijk wel van op de hoogte, maar sommige boodschappen moeten met zorg worden gebracht, of niet. Historici hebben ook hypotheken en ambities.

Maar het Amsterdams Historisch Museum heeft nu de moed gehad de kleren van de keizer te benoemen. 

Voor historici zal het een bevrijding zijn de vaderlandse geschiedenis te kunnen onderzoeken zonder gebukt te gaan onder het nationalistische juk. Waarheidsvinding- en duiding krijgen eindelijk de ruimte.

De historici zijn eindelijk bevrijd van de Gouden Eeuw, nu de politici nog. 

Zoals Mark Rutte al zei is het vooral belangrijk te werken aan een nieuwe Gouden Eeuw. Een goed idee, want waarschijnlijk heeft Mark Rutte toch meer verstand van politiek dan van geschiedenis! 

Oorlog der Blokken vervangt mondiale samenwerking


Iedere Trump Tweet over de handel met China en Europa beïnvloedt de stemming op de financiële markten. De markten smachten naar een positief signaal. In een geglobaliseerde wereld kosten handelsconflicten veel geld en op een gegeven moment moet er toch een oplossing komen? Want dat is toch voor iedereen het beste?

Ja, volgens de theorie toch wel. Volgens de theorie leidt concurrentie tot specialisatie en innovatie, maar ook tot ketens van afhankelijkheid. Essentiele producten komen niet meer uit eigen land, we zijn afhankelijk van China voor veel essentiële zaken.

Die afhankelijkheid is ook een kwetsbaarheid.

Geen wonder dat politici die kwetsbaarheid willen wegnemen dan wel inkaderen. Alweer volgens de theorie kan dat op twee manieren: ofwel werk je samen met je partners en maak je heldere afspraken, ofwel probeer je die afhankelijkheid ketens te domineren en te controleren.

In Bretton Woods werd in 1944 het fundament gelegd voor een multilaterale wereldorde gebaseerd op samenwerking met de oprichting van het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en uiteindelijk ook de Wereldhandelsorganisatie.

Met dominantie van nationalistische, imperialistische en communistische ideologieën had de wereldgemeenschap het na WOII wel even gehad.

De Europese samen- en eenwording is op hetzelfde principe gegrondvest en werd uitdrukkelijk gezien als een ‘regionale’ invulling van dat wereldwijde streven naar vrede en welvaart door samenwerking.

Maar zonder de goede bedoelingen van de Verenigde Staten in twijfel te trekken kunnen we wel constateren dat met het propageren van samenwerking op mondiale schaal de VS een model voorstelden dat binnen de VS zelf goed gewerkt had. Het naoorlogse multilaterale systeem was in feite een exportmodel van het eigen politieke systeem van de VS. 

Op een subtiele wijze was de multilaterale samenwerking een uiting van Amerikaanse dominantie, en verenigde het de twee controlemechanismes in één, ten minste voor de VS.

Het systeem van multilaterale samenwerking heeft een wereldwijde economische ontwikkeling mogelijk gemaakt die we kennen onder het begrip ‘globalisering. 

Dit succes heeft tevens geleid tot spanningen in het systeem. De opkomst van China, India, Japan en andere Aziatische landen, maar ook de Europese Unie zou niet mogelijk zijn geweest door dit systeem. Het ontstane grotere politieke gewicht maakt dat de Verenigde Staten het systeem niet meer zo kunnen domineren als vroeger, en daardoor dient het niet meer noodzakelijkerwijze de Amerikaanse belangen.

Welvaart in zich ontwikkelende landen heeft niet noodzakelijkerwijze geleid tot samenlevingen op liberale grondslag. Niet iedereen respecteert de spelregels, bijvoorbeeld op het gebied van intellectueel eigendom, klimaat en milieu, sociale dumping, om het nog maar niet te hebben over geloof en het onderdrukken van vrouwen en minderheden. 

We mogen Trump een charlatan vinden, hij is wel degelijk spreekbuis van het van oudsher aanwezige isolationistische Amerika dat op zoek gaat naar een andere manier om te domineren. Die dominantie is niet meer gebaseerd op samenwerking. Die is gebaseerd op een wereldbeeld van wij eerst en indien noodzakelijk tegen de rest, wie niet met ons is, is tegen ons. Politieke macht in eigen land is belangrijker dan mondiale handelsmacht

De wereldhandel zal zich moeten plooien naar dit nieuwe machtsdenken. En ja, de welvaart zal afnemen, maar Amerika kan dat hebben.  Beleggers zullen dus helaas vergeefs wachten op die bevrijdende tweet die het feest weer op gang brengt.

Het eerste land dat de nieuwe realiteit zal voelen is het Verenigd Koninkrijk. Indien dit inderdaad op 31 oktober zonder overeenkomst uit de EU stapt, heeft het een onderhandelingspositie van nul komma nul, maar zal het een handelsovereenkomst met de VS nodig hebben. 

Dat wordt tekenen bij het kruisje, en alle Amerikaanse normen-kort samengevat onder de noemer ‘chloorkip’-zullen moeten worden overgenomen door het VK. Dat wordt inderdaad een ‘special relationship’, een vazal staat binnen het blok van de VS

De overblijvende EU zal zich moeten wapenen tegen dit blokdenken. De vele afgesloten handelsverdragen met Japan, Canada en Mercosur zijn uitgekiende strategische zetten geweest om het multilaterale systeem te redden.  Maar slechts gedeeltelijk, want in de relatie met China en in het Midden-Oosten zal de VS het middel van sancties en militaire presentie gebruiken om de Europese samenwerkingsverbanden te ondermijnen.

Frankrijk en Duitsland zijn zich bewust van het feit dat Europa een politieke/militaire dimensie dient te geven aan de handelsmacht, precies om deze reden.

Het lijkt in het belang van Nederland dit te steunen. Tenzij het wil toetreden tot het Amerikaanse blok waar het geen invloed heeft, lijkt het ontwikkelen van een Europees blok waar Nederland mee de besluiten neemt meer in het Nederlandse belang.

Het vertrek van de Britten uit de EU zal het gemakkelijker maken dit Europese blok te ontwikkelen, in die zin is de steun van Trump aan de Brexit wellicht toch niet zo slim.

De  zich ontwikkelende wereldorde van de ‘blokken’ lijkt een blijvertje.

Deze ordening zal meer conflicten kennen dan het bekende samenwerkingsmodel.

Politici en ondernemers  kunnen daar beter aan wennen en naar handelen, die tweet dat alles weer normaal wordt komt echt niet.

Naar een E-identiteitskaart


Een van de meest opvallende fenomenen van de sociale media is de grote hoeveelheid bagger die er rondgaat. Velen schromen niet medeburgers de grofste beledigingen naar het hoofd te slingeren, enge ziektes toe te wensen dan wel doodsbedreigingen te doen tot haat zaaien en opruien aan toe. In de normale menselijke omgang zou dat niet worden getolereerd, op het internet kennelijk wel.

Al die sluizen van onvrede worden namelijk opengezet door anonieme sluiswachters: Piet 124, Nachtengel 2, Burgerweltevree etc.

De vraag is of dit allemaal moet worden getolereerd. Wat begonnen is als vrolijke anarchie en een plaats voor het vrije woord lijkt te ontaarden in bedreiging van de openbare ruimte. Wie heeft zin in het opnemen van een publieke functie als hij of zij constant de bagger van de sociale media moet afspoelen?

Waarom zou iemand ‘daar maar aan moeten wennen?’.

De druk van sociale media wordt door velen als intimiderend ervaren en is daardoor een bedreiging voor een goed functionerende open en democratische samenleving. Dan hebben we het nog niet eens over alle regelrechte illegale activiteiten die kunnen plaats vinden via het web.

Het beruchte ‘Milgram experiment’ toonde aan dat mensen meer bereid zijn andere mensen pijn te doen naarmate de vraag met autoriteit wordt gesteld en de persoon die pijn wordt gedaan zich op een afstand bevindt. Milgram deed zijn experiment met stroomstoten en naarmate slachtoffers zich op grotere afstand bevonden waren de proefpersonen eerder bereid dodelijke stroomstoten toe te dienen. Zat Milgram nog in een laboratorium, met de sociale media wordt zijn experiment iedere dag op grote schaal in de praktijk gebracht.

Ongestraft want anoniem.

Daar waar wij in de normale samenleving steeds meer aanvaarden ons identiteitsbewijs te laten zien is het in de elektronische wereld nog normaal dat wij ons geen enkele rekenschap hoeven af te leggen voor onze daden. 

En dat is vreemd.

Vreemd omdat de elektronische wereld een integraal onderdeel van de normale wereld geworden is en er geen enkele reden is te bedenken waarom we ons ook in die wereld niet verantwoordelijk zouden gedragen en afgerekend worden op daden die de normen overschrijden.

Wij vinden het normaal dat een auto een nummerplaat heeft, het verkeer zou een stuk onveiliger zijn als iedereen daar zijn agressie anoniem zou kunnen uitleven.

Het lijkt dan ook tijd voor een identiteitsbewijs voor de elektronische wereld, zoals we ook in de Gemeentelijke Basis Administratie staan. De identificatie van de burger is een essentieel instrument van de overheid-wij allen dus- in zijn contact met de burger en het handhaven van ordening in de samenleving

Technisch kan dit geen probleem zijn, kenmerk van de virtuele wereld is nu eenmaal dat alles wel ergens opgeslagen staat. Het is vreemd dat de overheid dit niet weet en we aanvaarden dat Google en Facebook dit allang weten, en meer.

Als de overheid een Burger Service nummer kan maken, dan ook wel een koppeling met een IP adres, een GSM nummer of zelfs een door de overheid verstrekt email adres zoals in Estland.

Met een verplichte e-identiteit voor iedere burger die virtueel actief is kan de rechtstaat ook in de virtuele wereld worden gehandhaafd doordat illegale activiteiten kunnen worden opgespoord en bestreden.  Wellicht kan daar zelfs een beetje beschaving worden gebracht, maar dat is wellicht al te optimistisch.

Bijzonder Onderwijs op Terroristische Grondslag


Vreemdelingen die in Nederland inburgeren moeten zich dezer dagen trouw verklaren aan de Nederlandse grondwaarden. Dat is opmerkelijk, bij de laatste grondwetherziening konden de verzuilde Nederlanders daar het zelf namelijk nog niet eens over worden. Daar was Nederland nog te verzuild voor. 

Maar nu wordt buitenlanders ingepeperd dat Tolerantie een Nederlandse kernwaarde is. Of ze dat maar even goed willen begrijpen!

En respect voor de grondwet. Een grondwet die in Nederland in 1917 een einde moest maken aan de godsdiensttwisten, vandaar dat het aannemen van die grondwet als de pacificatie van 1917 de geschiedenis in is gegaan.

En waar vele artikelen in de grondwet algemene formuleringen zijn die verder per wet worden geregeld, valt het op dat dat de vrijheid van onderwijs zeer gedetailleerd in de grondwet wordt beschreven:

23.6. Deze eisen worden voor het algemeen vormend lager onderwijs zodanig geregeld, dat de deugdelijkheid van het geheel uit de openbare kas bekostigd bijzonder onderwijs en van het openbaar onderwijs even afdoende wordt gewaarborgd. Bij die regeling wordt met name de vrijheid van het bijzonder onderwijs betreffende de keuze der leermiddelen en de aanstelling der onderwijzers geëerbiedigd. 

Concreet betekent dit dat de belastingbetaler alles mag betalen, maar zich noch mag bemoeien met de inhoud van de leermiddelen noch met de aanstelling van de leraren.

Laten we zeggen dat dit artikel in ieder geval een godsdienstoorlog tussen die tolerante Nederlanders heeft voorkomen. De grondwet van 1917 integreerde de zuilen in het functioneren van de staat en daarmee was de pacificatie van die tolerante Nederlanders een feit.

Die verzuiling is inmiddels geschiedenis, maar de grondwet niet. Het bijzonder onderwijs wordt nog steeds door de belastingbetaler gefinancierd en is naarstig op zoek naar nieuwe zieltjes in de strijd om het bestaan. 

En waar de grondwet de ‘soevereiniteit in eigen kring’ mogelijk maakte om de Nederlandse samenleving niet te laten desintegreren, wordt diezelfde onderwijsvrijheid nu gebruikt door bepaalde geloofsgroepen, zowel als enige landen die controle op hun geëmigreerde landgenoten willen houden, om juist niet te integreren. Het draagt bij tot het laten bestaan van parallelle samenlevingen, met eigen regels zoals de sharia. Wie is er verbaasd als personeel op onze scholen intolerantie onderwijst? Westerse waarden afwijst en huwelijken arrangeert met partners uit het land van oorsprong? Vrouwenbesnijdenis aanprijst? 

Bovendien, ze houden zich toch perfect aan de Nederlandse grondwet?

En daar hebben ze helemaal gelijk in. Natuurlijk houdt de overheid toezicht maar dat kan nooit tegen het fundamentele principe ingaan.

Het lijkt daarom de hoogste tijd dat fundamentele principe te veranderen. Als wij willen dat scholen plaatsen van integratie worden, waar onderwijs wordt gegeven op grond van universele waarden, dan moeten we art 23 van de grondwet aanpassen, voordat er echt een bijzondere school op terroristische grondslag wordt gesticht.