Archief | maart, 2013

De politisering van de Eerste Kamer: een heilzaam tegenwicht tegen de Twitter Kamer?

22 Mrt

Het woonakkoord dat Minister Blok in de Eerste Kamer heeft gesloten met een andere coalitie dan die waarop het kabinet in de Tweede Kamer steunt, heeft bij het Nederlandse journaille tot de nodige verwarring geleid. Zelfs in een kwaliteitskrant als de NRC werden vragen gesteld bij het democratisch karakter van het functioneren van de Eerste Kamer: uit democratisch oogpunt is deze machtspositie van de niet rechtstreeks gekozen senatoren te betreuren.

Politici stellen zich ook vragen bij het functioneren van de Eerste Kamer, zoals Frank de Grave, maar ook anderen menen dat deze kamer niet aan politiek moet doen.

Dat is opmerkelijk, dat politici menen dat een onderdeel van het staatsbestel niet aan politiek zou moeten doen. Ieder onderdeel van het staatsbestel heeft namelijk een politiek doel of functie. Het valt ook op dat vooral politici van de regeringspartijen deze mening zijn toegedaan. De oppositie smult.

Het lijkt er dan ook meer op dat politici die deze mening verkondigen zich meer zorgen over de positie van de regering dan over het democratisch bestel.

Het lijkt bovendien dat het bestel goed functioneert als degene die de macht heeft wordt ingeperkt door de werking van de instituties. Dat was toch immers de bedoeling van de Trias Politica, dat ongebreidelde machtsuitoefening wordt voorkomen en dat iedereen in de samenleving aan bod komt, niet alleen zij die 76 zetels in het parlement hebben?

Nee, op het moment dat de macht van politieke partijen wordt ingeperkt door Instituties, is dat alleen maar een teken dat die goed werken. En of Willem I of Thorbecke dat ooit zo bedoeld heeft is eigenlijk niet van belang.

Thorbecke had namelijk ook niet voorzien dat de Tweede Kamer functioneert met een permanent camera toezicht, dat een goed optreden bij Pauw en Witteman bepalend kan zijn voor het al dan niet hebben van een toekomst voor een politicus of dat het institutioneel besef van de gemiddelde politicus zo klein is dat de meeste van deze soort denken dat democratie gelijk staat van wat de helft plus een in de tweede kamer. Of dat krachtsverhoudingen in het parlement onder permanente druk staan van de opiniepeilingen.

De vraag is niet of het in 1848 zo bedoeld was maar of het nu goed werkt.

Nederland kent sinds de pacificatie van 1917 geen sterke instituties meer, die rol werd overgenomen door de zuilen. Die bestaan evenwel al een tijdje niet meer.

En daarmee kent Nederland geen goed systeem van ‘checks and balances’. Populisme en waan van de dag dient namelijk niet te worden bestreden door oproepen van politici aan andere politici, nee daar zijn sterke instituties voor nodig.

Het is dan ook heel erg verstandig dat de senatoren dit institutioneel vacuüm opvullen.

De politisering van de Eerste Kamer is vooralsnog een goed medicijn tegen lichtgewichtpolitici die zichzelf voorbij hollen en kabinetten waarvan het bestaan eerder in dagen dan in jaren wordt geteld.

Mocht deze tendens zich in de tijd bevestigen dan dient het –ongeschreven- staatsrecht wel een beetje te worden aangepast. Immers, als de Eerste Kamer een uitgesproken politieke rol krijgt dan dient de regering ook expliciet op een meerderheid in die Kamer te steunen. Dat dient te worden opgenomen in de informatie opdracht die de Tweede Kamer formuleert. Of zouden de twee kamers die opdracht moeten formuleren?

En als die Eerste Kamer een meer politieke rol krijgt, dan dient ook duidelijk te zijn voor de kiezer bij de komende Verkiezingen voor Provinciale Staten wat de politieke partijen qua stellingname voor staan in de Senaat.

De manier waarop de politieke partijen met die verkiezingen omgaan zal bepalend zijn voor de vraag of de tendens naar politisering zich in het ongeschreven staatsrecht bevestigt.

Beste Frans, beter even Fekt Tsjekken!

12 Mrt

Frans Timmermans is mijn Minister van Buitenlandse Zaken, en de Tweede Kamer der Staten Generaal is mijn parlementaire vertegenwoordiger.
Dat is allemaal erg serieus, ik neem aan dat ze hun werk serieus doen, de waarheid spreken, en werken voor de burgers van Nederland. En als burger mag ik toetsen of dat goed gebeurt, zodat ik bij de volgende verkiezingen de juiste keuze kan maken.

Als EU ambtenaar ben ik natuurlijk extra benieuwd wat de minister over de EU en diens personeel zegt. Daarover vinden we in de Staat van de Unie het volgende:

‘Dat de Europese samen-werking een speeltje van en voor eurocraten is, ten koste van de belangen van de Europese burgers. Helaas wordt dit beeld nog eens versterkt door salarissen en vergoedingen die niet meer van deze tijd zijn, uit de pas lopen met wat in de lidstaten gebruikelijk is en die door de ontvangers maar al te vanzelfsprekend worden gevonden, zodanig dat men bereid is te gaan staken als de salarissen niet worden verhoogd, terwijl in vele lidstaten de salarissen voor overheidsdienaren onder druk van de crisis moeten worden verlaagd.

‘Zonder hervorming van «Brussel» zal herstel van vertrouwen in het instrumentarium van de Europese samenwerking niet mogelijk zijn. Ook de Europese overheid zal meer en beter moeten presteren voor minder geld en met minder mensen. Salarissen moeten in lijn worden gebracht met die van nationale ambtenaren. De openbaarheid van bestuur en transparantie moeten toenemen. Lidstaten moeten beter verantwoording afleggen over de rechtmatigheid en de effectiviteit van door hun bestede EU-gelden. Nederland zal op al deze punten blijven hameren en naar steun blijven zoeken voor het fors verlagen van de administratieve uitgaven, het hervormen van het bestuur en het effectiever en efficiënter maken van de besluitvorming.’

De suggestie die Timmermans hier doet is dat de EU een grote bureaucratie is, teveel ambtenaren die ook nog eens te veel verdienen, kortom: was Brussel maar net zo efficiënt als Den Haag!
Het Europese project is natuurlijk ooit begonnen omdat er werd gedacht dat als men iets doet op EU niveau dat wellicht efficiënter is als dan wanneer iedereen op zijn eentje werkt. Maar dat wordt de laatste tijd weinig meer gehoord. Nee, soevereiniteit moet worden teruggehaald uit Brussel. Dat daarmee ook de inefficiëntie wordt teruggehaald wordt aardig aangetoond door een recente studie van de European Policy Centre over de interactie tussen de nieuwe EEAS en de nationale apparaten . Hoewel de studie op zich al interessant is, is toch vooral de bijlage 1 van belang. Dat is een tabel met de nationale budgetten, aantallen ambtenaren en diplomatieke posten.

Als voorzetje kan ik alvast melden dat de President Obama voor zijn buitenlandse beleid volgens Wikipedia 5000 man heft werken op het State Department en 15.000 in de diplomatieke dienst.
Vergeleken met Europa is dat een beetje karig voor Obama. Alleen Frans Timmermans heeft al 2500 man voor hem werken. Er valt nog meer op bij Nederland, het budget is met 720 miljoen stukken groter dan bijvoorbeeld België, met een krappe 420 miljoen. Maar Nederland heeft natuurlijk ook 158 diplomatieke posten.

Maar laten we eens kijken naar het EU niveau, daar werken bij de EEAS in totaal 3346 ambtenaren, veel ook nog eens gedetacheerd uit de nationale diensten. Maar de lidstaten zelf hebben nog eens 87004 in dienst. Hoe efficiënt zou dat zijn? En als we het nu toch over speeltjes hebben…..En waar zou verlaging van administratieve uitgaven het meest logisch zijn, bij die 87000 die voor de lidstaten werken of die 3300 die voor heel Europa werken? En die 140 EU vertegenwoordigingen, zouden die niet diezelfde stempels kunnen zetten als die in de 158 NL posten?

Dan moeten we het nog even hebben over de salarissen. De lidstaten, ook Nederland, hebben geweigerd de salarissen en vergoedingen van hun diplomaten en gedetacheerde ambtenaren bekend te maken. Tip voor Frans: vraag eens bij de collega’s hoeveel van die 87004 meer verdienen dan premier Rutte? Wedden dat er een reden is dat de lidstaten geen transparantie willen? O, en Frans, als je wilt bezuinigen, denk je dan niet dat je met  een nationaal budget van bijna twee maal het Europese, je niet beter thuis kunt beginnen?

Nee Frans, voor jouw volgende Staat van de Unie toch liever even Fekt Tsjekken!

Hier staan ze: http://www.epc.eu/pub_details.php?cat_id=2&pub_id=3385

Budget                  Missies                Personeelsleden

Austria 231.7 103 1,802
Belgium 472 135 3,192
Bulgaria 47.5 99 1,638
Cyprus 83.6 57 211**
Czech Republic 162.3 112 1,765
Denmark 285.2 113 2,700
Estonia 34.5 46 650
Finland 211 92 2,704
France 1,347 271 15,024
Germany 955.8 229 11,138
Greece 308 118 2,588
Hungary 151.1 104 2,486
Ireland 143.8 73 N.A.
Italy 919 229*** 4,333
Latvia 35.8 44 N.A.
Lithuania 46.8 59 1,272
Luxembourg 46 41 477
Malta 28.5 30 312
Netherlands 720 158 2,500
Poland 294.6 137*** 4,622
Portugal 229.5 128 2,039
Romania 148.3 141 2,059
Slovakia 106.7 82 1,111
Slovenia 69.9 58 861
Spain 864 221 5,701
Sweden 294.1 98 2,580
United Kingdom 1,239.1 245 13,239
Total**** 9,475.8 3,223 87,004
EEAS 489 140 3,346
%d bloggers liken dit: