Op de lagere school lazen wij bij het onderwerp ‘begrijpend lezen’ boekjes over de avonturen van oom Jan in Indië. Symbool van de nostalgie uit de jaren vijftig naar het verloren paradijs, ‘Ons Indië’.

De meester legde uit dat na het verlies van ‘Indië’ ons slechts Suriname en wat eilanden, de Nederlandse Antillen restte.  Daar zaten we maar mooi mee, het was een beetje een sneu koloniaal avontuur geweest, die West Indische Compagnie. Bruynzeel haalde er nog wat hout vandaan, maar verder het was niet veel werd ons duidelijk gemaakt.

Koloniale bezittingen pasten ook niet in het ‘Nederland Gidsland’ idee van het kabinet Den Uyl en op een overhaaste wijze en na chaotisch politiek proces werd Suriname dan in 1975 onafhankelijk. Daar waren we  mooi van af, maar we bleven nog zitten met de eilanden.

Hoewel Nederland de Nederlandse Antillen als een geheel zag, voelden de mensen op de Antillen dit niet zo. Wat te doen met de Antillen?

Bij het beantwoorden van die vraag ontdekte de Nederlandse politieke klasse dat dat laatste tropisch bezit eigenlijk een heel aangename plek was. Mooi weer, mooie stranden, arm maar vrolijk, kortom, een tropische verrassing in Hollandse melkchocola.

Het ene Koninklijk bezoek was nog niet vertrokken of er volgde een parlementaire delegatie, gevolgd door ambtelijke commissies. Blije Oranjes, dansende bewindslieden, een speciale band werd gesmeed. Als Oost-Groningen evenveel aandacht had gehad hadden we daar zeker nu geen aardbeving drama gehad!

En er kwamen oplossingen, ieder eiland kreeg zo’n beetje zijn eigen status, binnen het Koninkrijk weliswaar en over onafhankelijkheid repte niemand meer. De eilanden werden steeds Nederlandser en Bekende Nederlanders streken naar om daar te verpozen. Of, zoals Andre van Duijn ooit schreef: ‘om elf uur gingen de kurken van de fles en om drie uur was iedereen dronken!’

En toen kwam Trump.^[1]

Was de eerste verrassing voor Nederland dat Trump de handen af trok van Europa, de andere zal zijn dat hij de macht claimt in de ‘Western Hemisphere’ en buitenlandse krachten daar de wacht aan zegt. Nu zijn dat in eerste instantie Rusland en China, waar hij zegt: We will deny non-Hemispheric competitors the ability to position forces or other threatening capabilities, or to own or control strategically vital assets, in our Hemisphere. 

Waar Caraïbisch Nederland tot voor kor teen Fantasy Island was voor de Oranjes, de politieke klasse en Bekende Nederlanders, worden we nu verbijsterd wakker met de constatering dat Venezuela ons grootste buurland is en dat de Verenigde Staten daar militair hebben ingegrepen. Waar zijn we in verzeild geraakt?

Daarmee komt ons laatste stukje koloniaal bezit in een totaal ander daglicht te staan. Willen we het houden zullen we nog meer naar de pijpen van Trump moeten dansen. Maar in Europa willen we juist minder naar de Amerikaanse pijpen dansen op het gebied van veiligheid, Big Tech, voedselveiligheid, handel, noem maar op.

Dat is een redelijk dilemma. 

Een ding is zeker: het nieuwe kabinet en het nieuwe parlement zullen dit grondig uitzoeken tijdens diepgravende missies naar de tropische eilanden. 

---

^[1] https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/12/2025-National-Security-Strategy.pdf